ΚΕΝΤΡΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Ο διακεκριμένος γερμανός σκηνοθέτης ακτινογραφεί την ψυχή και τη σκέψη πέντε καταδικασμένων.

«Δεν είμαι συνήγορος της θανατικής ποινής» δηλώνει ο Βέρνερ Χέρτσογκ. «Δεν έχω καν επιχειρήματα, παρά μόνο μια ιστορία, την ιστορία της βαρβαρότητας της ναζιστικής Γερμανίας. Υπήρξαν χιλιάδες και χιλιάδες υποθέσεις θανατικής ποινής, υπήρξε ένα συστηματικό πρόγραμμα ευθανασίας και πάνω απ' όλα αυτά υπήρξε μια επιχείρηση εξολόθρευσης 6 εκατομμυρίων εβραίων σε μια γενοκτονία που δεν είχε προηγούμενο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Το επιχείρημα όμως ότι αθώοι άνθρωποι έχουν εκτελεστεί είναι, κατά τη γνώμη μου, δευτερεύουσας σημασίας. Ενα κράτος, το κάθε κράτος, δεν θα πρέπει να επιτρέπει - υπό καμία συνθήκη - να εκτελεί κανέναν και για κανέναν λόγο».

Ο Γερμανός Χέρτσογκ, σκηνοθέτης σπουδαίων γερμανικών ταινιών μυθοπλασίας όπως ο «Φιτζκαράλντο», ο «Βόιτσεκ» και ο «Αγκίρε», αλλά και ντοκυμαντέρ όπως το «Grizzly man» και το υποψήφιο για Οσκαρ «Encounters at the end of the world» (2007), ήταν ένα από τα πρόσωπα που συζητήθηκαν αρκετά στην εφετινή Μπερλινάλε. Λόγος, το τελευταίο ντοκυμαντέρ του, «Death row» (2012), το οποίο αναφέρεται στην επιβολή της θανατικής ποινής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τρίωρης διάρκειας, αν και γυρίστηκε για την τηλεόραση, παρουσιάστηκε στο Βερολίνο σε ειδική προβολή.

Είναι πραγματικά ένα ανατριχιαστικά ωμό ντοκουμέντο που περιέχει συνεντεύξεις πέντε αμερικανών θανατοποινιτών που περιμένουν την ώρα της εκτέλεσής τους στις φυλακές του Τέξας και της Φλόριδας. Πρόκειται για τους Φρανκ Σκίνερ, Τζέιμς Μπαρνς, Τζόζεφ Γκαρσία, Tζορτζ Ρίβας και Λίντα Κάρτι που καταδικάστηκαν σε θάνατο για αποτρόπαιες δολοφονίες.

Για τον Χέρτσογκ το κλειδί στη δημιουργία του «Death row» ήταν ο σωστός τόνος και η ισορροπία στους διαλόγους. Ο κορμός του ντοκυμαντέρ άλλωστε είναι οι συζητήσεις που κάνει ο ίδιος με τους θανατοποινίτες. «Ποτέ δεν μπήκα στον πειρασμό να βγάλω την πλευρά μου ως ακτιβιστή, ποτέ δεν θέλησα να δείξω ευσπλαχνία. Είχα όμως βαθιά μέσα μου χαραγμένη την πεποίθηση ότι οι θανατοποινίτες που είχα μπροστά μου είναι άνθρωποι».

Για τον Χέρτσογκ άλλωστε τα επεισόδια του «Death row» δεν γυρίστηκαν προκειμένου να διαπιστώσουν την αθωότητα ή την ενοχή των καταδικασμένων. Γι' αυτά τα δύο έχουν ληφθεί αποφάσεις από τα δικαστήρια. Επίσης, δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ότι απολογούνται για τα εγκλήματα που έχουν διαπραχθεί. Ενώ όμως είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι τα εγκλήματα αυτών των ανθρώπων ήταν τερατώδη, οι άνθρωποι που τα διέπραξαν δεν είναι τέρατα».

Το «Death row» περιέχει οπτικοακουστικό υλικό από τις σκηνές των εγκλημάτων, τηλεοπτικά κλιπ και φωτογραφίες. Τίποτε δεν έχει «πειραχθεί», καθετί παρουσιάζεται όπως ήταν όταν βρέθηκε. «Ως Γερμανός και φιλοξενούμενος των Ηνωμένων Πολιτειών», κατέληξε ο Χέρτσογκ, «διαφωνώ δικαιωματικά με την πρακτική της ποινής θανάτου, αλλά είμαι ο τελευταίος που θα πει στους Αμερικανούς πώς να διαχειριστούν το Ποινικό τους Δίκαιο».

Θυμίζουμε ότι στην αμέσως προηγούμενη ταινία του, «Into the abyss: A tale of death, a tale of life» (2011) ο Χέρτσογκ καταπιάστηκε και πάλι με το αμερικανικό δικαστικό σύστημα και με μια υπόθεση δολοφονίας που συγκλόνισε τις ΗΠΑ: την ιστορία του 28χρονου Μάικλ Πέρι που καταδικάστηκε σε θανατική ποινή και του συνεργού του Τζέισον Μπερκέτ που εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης. Λόγω των ακράδαντων στοιχείων ο Χέρτσογκ και πάλι δεν αμφισβητεί την ενοχή των κατηγορουμένων αλλά επικεντρώνεται στον αντίκτυπο της υπόθεσης στα συγγενικά πρόσωπα τόσο των δολοφονημένων όσο και των καταδικασθέντων. Αυτή η ταινία θα προβληθεί κατά τη διάρκεια του προσεχούς Φεστιβάλ Ντοκυμαντέρ Θεσσαλονίκης «Εικόνες του 21ου αιώνα».

Πηγή: www.tovima.gr